ENGLISH
ชุมนุมดูนกและศึกษาธรรมชาติ สังกัดคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดกิจกรรมสำรวจธรรมชาติในเขตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ภายใต้โครงการ “City Nature Challenge : Khon Kaen 2026” เมื่อวันที่ 25-26 เมษายน 2569 โดยมี คุณสุภาพร เทียมวงศ์ นักวิทยาศาสตร์ สังกัดสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เป็นวิทยากรให้ความรู้แก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีผู้เข้าร่วมกิจกรรม ทั้งสิ้น 23 คน ซึ่งได้ร่วมกันสำรวจและบันทึกข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ในเขตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ครอบคลุมพื้นที่สำคัญ ได้แก่ บึงสีฐาน บ่อประมง บ่อบำบัดน้ำเสีย สวนร่มเกล้ากัลปพฤกษ์ และป่าเต็งรัง
“City Nature Challenge” (CNC) หรือ “ปฏิบัติการสำรวจธรรมชาติในเมือง” เป็นงานใหญ่ระดับนานาชาติที่คนเมืองต่างๆ รวมตัวกันค้นหาและบันทึกข้อมูลของสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ป่าในพื้นที่เมืองของตนพร้อมกันลงใน iNaturalist ในช่วงเวลาที่กำหนด โดยในปี 2569 กำหนดให้สำรวจระหว่างวันที่ 24-27 เมษายน 2569 และอัปโหลดข้อมูลการสำรวจภายในวันที่ 10 พฤษภาคม 2569
จากการสำรวจในครั้งนี้ สามารถบันทึกข้อมูลได้ทั้งหมด 1,157 การสังเกต (Observations) พบสิ่งมีชีวิต 494 ชนิด โดย 16 ผู้สำรวจ (Observers) แบ่งตามประเภทดังนี้:
พืช (Plants): 590 การสังเกต 273 ชนิด
นก (Birds): 295 การสังเกต 99 ชนิด
แมลง (Insects): 201 การสังเกต 87 ชนิด
อื่น ๆ (หอย สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ฯลฯ): 71 การสังเกต 35 ชนิด
เทคโนโลยี iNaturalist เชื่อมโยงข้อมูลสู่ระดับโลก
iNaturalist เป็นแพลตฟอร์มเว็บไซต์และแอปพลิเคชันสำหรับบันทึกการสังเกตการณ์และเฝ้าดูชนิดพันธุ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นพืชหรือสัตว์ที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย ผู้ใช้จะแชร์ภาพที่ถ่ายมาลงในชุดฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพระดับโลก ซึ่งใช้สำหรับการอนุรักษ์และในงานวิทยาศาสตร์ ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของ iNaturalist จะเสนอชนิดพันธุ์ที่คล้ายคลึงกับภาพถ่ายมากที่สุด และเมื่ออัปโหลดภาพจากการสำรวจแล้ว กลุ่มผู้ใช้ iNaturalist จะช่วยกันปรับปรุงแก้ไขข้อมูลและยืนยันข้อมูลการสำรวจ
การจัดกิจกรรมครั้งนี้สะท้อนถึงการมีส่วนร่วมของคณะวิทยาศาสตร์ในการสร้างความตระหนักเรื่องการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการศึกษาธรรมชาติ ซึ่งเป็นการบูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์เข้ากับการปฏิบัติจริง เพื่อสร้างฐานข้อมูลที่มีคุณค่าต่อการวิจัยและการอนุรักษ์ในอนาคต และยังเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม และการสร้างเครือข่ายนักอนุรักษ์ธรรมชาติรุ่นใหม่ที่จะเป็นกำลังสำคัญในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพของท้องถิ่นอย่างยั่งยืน