นักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ มข. ร่วมค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลก “สังกรณีเงิน” พร้อมพืชรายงานพบ “ช่อมรกต” ครั้งแรกในไทย

ศ. ดร.ประนอม จันทรโณทัย นักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ ผศ. ดร.ช่อทิพย์ กัณฑโชติ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ประสบความสำเร็จในการศึกษาด้านอนุกรมวิธานพืช โดยค้นพบ “สังกรณีเงิน” พืชชนิดใหม่ของโลกในจังหวัดตาก และพืชรายงานพบ “ช่อมรกต” ครั้งแรกในประเทศไทย ที่จังหวัดอุบลราชธานี หลังลงพื้นที่สำรวจและศึกษาวิจัยทางพฤกษศาสตร์อย่างต่อเนื่องนานกว่า 3 ปี

“สังกรณีเงิน” มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lepidagathis argentea Kantachot & Chantar. พบการกระจายพันธุ์ในป่าเบญจพรรณบนหินปูนและบริเวณริมลำธาร ในพื้นที่อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก ลักษณะเด่นคือมีขนสีขาววาวคล้ายสีเงินปกคลุมทั่วใบประดับ คำระบุชนิด “argentea” จึงใช้สื่อถึงลักษณะดังกล่าว และเป็นที่มาของชื่อภาษาไทยว่า “สังกรณีเงิน”

ขณะที่ “ช่อมรกต” มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lepidagathis thorelii Benoist เดิมมีรายงานการค้นพบเฉพาะในประเทศเวียดนามตั้งแต่ปี ค.ศ. 1911 การสำรวจครั้งนี้พบการกระจายพันธุ์ในป่าดิบแล้งและป่าผลัดใบ ในพื้นที่อำเภอนาจะหลวย อำเภอน้ำยืน และอำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี ครอบคลุมพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูจองนายอยและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ลักษณะเด่นคือ ใบเรียงเป็นกระจุกเกือบติดโคนต้นหรือแผ่ติดพื้นดิน ช่อดอกตั้งตรง และมีใบประดับสีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้ม รูปไข่กลับหรือรูปกลม

การยืนยันพืชชนิดใหม่ของโลกต้องอาศัยการตรวจสอบลักษณะทางอนุกรมวิธานอย่างละเอียด ทั้งการเปรียบเทียบตัวอย่างกับฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์สากลและตัวอย่างที่เก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์พืชทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงการศึกษาลักษณะทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการ ก่อนกำหนดชื่อวิทยาศาสตร์และเผยแพร่ผลงานตามกระบวนการทางวิชาการ

ผลการศึกษาครั้งนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Thai Forest Bulletin (Botany) ปี ค.ศ. 2026 เล่มที่ 54 ฉบับที่ 2 หน้า 64–75 และได้รับการบันทึกในฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์สากล โดยได้รับทุนสนับสนุนจาก Carlsberg Foundation ประเทศเดนมาร์ก ภายใต้โครงการพรรณพฤกษชาติแห่งประเทศไทย (Flora of Thailand) ร่วมกับศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ความสำเร็จดังกล่าวสะท้อนถึงศักยภาพของนักวิจัยไทยในการสร้างองค์ความรู้ด้านอนุกรมวิธานและความหลากหลายทางชีวภาพในระดับสากล พร้อมตอกย้ำความสำคัญของการสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรพืชของประเทศไทย ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการวางแผนอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน