วันที่ 11 สิงหาคม 2569 มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยคณะวิทยาศาสตร์ จัดงานแถลงข่าวการจัดงาน “สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ส่วนภูมิภาค ประจำปี พ.ศ. 2569 (KKU Science Week 2026)” ณ ห้องวิทยวิภาส ๑ อาคารวิทยวิภาส คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อประกาศความพร้อมในการจัดงานระหว่างวันที่ 17–19 สิงหาคม 2569 ภายใต้แนวคิด Intelligent Science for a Sustainable Future – วิทยาศาสตร์อัจฉริยะ เพื่ออนาคตที่ยั่งยืน” พร้อมเชิญชวนนักเรียน นักศึกษา ครู ผู้ปกครอง และประชาชน ร่วมเปิดประสบการณ์การเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมผ่านกิจกรรมที่หลากหลายตลอดทั้ง 3 วัน

ศาสตราจารย์ ดร.ธิดารัตน์ บุญมาศ รองอธิการบดีฝ่ายวิสาหกิจและสังคมยั่งยืน ในฐานะผู้แทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวถึงภาพรวมความพร้อมของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการสนับสนุนการจัดงานว่า มหาวิทยาลัยมีส่วนงานและคณะต่าง ๆ ร่วมสนับสนุนการจัดกิจกรรม รวมถึงมีการเตรียมพื้นที่รองรับผู้เข้าร่วมงานและรถโดยสารจากสถานศึกษาที่จะเดินทางมาจากพื้นที่ต่าง ๆ โดยสามารถใช้พื้นที่จอดรถภายในมหาวิทยาลัยในหลายจุด เพื่ออำนวยความสะดวกแก่สถานศึกษา ผู้ปกครอง และประชาชนทั่วไป พร้อมเน้นย้ำว่ามหาวิทยาลัยขอนแก่นมีความพร้อมในการต้อนรับผู้เข้าร่วมงานจากทั่วภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตลอดจนภาคีเครือข่ายจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่จะมาร่วมสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ร่วมกัน

จากนั้น ผศ. ดร.อังคณา บุญยืด คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า “กิจกรรมงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ถือได้ว่าเป็นกิจกรรมที่สำคัญประจำปี ของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งปีนี้ กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 17-19 สิงหาคม 2569 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเทิดพระเกียรติ เทิดพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดี ศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระสยามเทวมหามกุฏวิทยมหาราช รัชกาลที่ 4 ซึ่งทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญาว่า “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” รวมทั้งเทิดพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผู้ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญาว่า “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีไทย” และ “พระบิดาแห่งนวัตกรรมไทย” ตลอดจนเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 และน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

แนวคิดและรายละเอียดกิจกรรมภายในงานว่า “Intelligent Science” ในปีนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI แต่ครอบคลุมทั้งปัญญาของมนุษย์ (Human Intelligence) การนำ AI มาช่วยสร้างสรรค์ การสร้างนวัตกรรมที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง (Innovation Intelligence) และการบูรณาการองค์ความรู้จากหลากหลายศาสตร์ (Collective Intelligence) เพื่อให้วิทยาศาสตร์สามารถนำไปตอบโจทย์ชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน”

ภายในงานจะมีนิทรรศการจาก 9 สาขาวิชา ของคณะวิทยาศาสตร์ พร้อมกิจกรรมแบบ Hands-on ให้เยาวชนได้ทดลองและสัมผัสวิทยาศาสตร์ด้วยตนเอง อาทิ กิจกรรมในห้องปฏิบัติการเคมี การทำสกุชชี่ การเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมผ่านกิจกรรมดูนก การประยุกต์คณิตศาสตร์กับการรักษาโรค การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้ AI ทางสถิติ กิจกรรมจากสาขาจุลชีววิทยา ชีวเคมี และกิจกรรมสวมบทบาทเป็นนักสืบจากสาขาวิทยาศาสตร์บูรณาการ รวมถึงนิทรรศการด้านพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีแบตเตอรี่

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมประกวดและแข่งขันทางวิทยาศาสตร์หลายรายการ โดยเฉพาะการประกวดโครงงานระดับมัธยมศึกษาตอนปลายใน 3 สาขา ซึ่งปีนี้มีผู้สมัครมากกว่า 500 โครงงาน ก่อนคัดเลือกให้เหลือสาขาละ 50 โครงงาน รวม 150 โครงงาน เข้าสู่รอบตัดสิน ขณะที่การแข่งขันตอบปัญหาทางวิทยาศาสตร์มีผู้สมัครถึง 210 ทีม พร้อมด้วยการประกวด Science Show การแข่งขันจรวดขวดน้ำ การประกวดประดิษฐ์สิ่งของจากวัสดุเหลือทิ้ง การประกวดสื่อการสอนสำหรับครู การสื่อสารวิทยาศาสตร์แบบ Talk 3 นาที และกิจกรรมใหม่อย่างการประกวดคลิปสั้นทาง TikTok เพื่อเปิดพื้นที่ให้เยาวชนได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์อย่างสร้างสรรค์และเข้าถึงคนรุ่นใหม่

ต่อมา ศาสตราจารย์ ดร.ธิดารัตน์ บุญมาศ รองอธิการบดีฝ่ายวิสาหกิจและสังคมยั่งยืน และผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวเชิญชวนผู้เข้าร่วมงานให้ขยายประสบการณ์การเรียนรู้ไปยังพื้นที่พิพิธภัณฑ์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งปัจจุบันมีนิทรรศการและกิจกรรมที่หลากหลายมากขึ้น ทั้งนิทรรศการหมุนเวียนจากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ นิทรรศการเกี่ยวกับยุคดึกดำบรรพ์ ไดโนเสาร์ วิวัฒนาการของเทคโนโลยี รวมถึง นิทรรศการควอนตัม พร้อมกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียน โรงเรียน และครอบครัว โดยในช่วงวันที่ 17–19 สิงหาคม ยังมีภาคีเครือข่ายภายนอกมากกว่า 10 หน่วยงาน รวมถึงคณะและส่วนงานต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นร่วมจัดแสดงกิจกรรมและนิทรรศการอีกด้วย

ด้าน ผศ. ดร.ทรงยุทธ แก้วมาลา อาจารย์ประจำสาขาวิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ถ่ายทอดมุมมองถึงความใกล้ตัวของวิทยาศาสตร์ โดยยกตัวอย่างว่าสิ่งของและเทคโนโลยีที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์มือถือ อุปกรณ์ทางการแพทย์ รถยนต์ หรือแม้แต่ของเล่นอย่าง “สกุชชี่” ล้วนมีหลักการทางฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา และวัสดุศาสตร์อยู่เบื้องหลัง โดย “สกุชชี่” สามารถใช้อธิบายเรื่องสมบัติของวัสดุ ความยืดหยุ่น และความหนืด ทำให้เด็ก ๆ มองเห็นว่าวิทยาศาสตร์ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่สามารถเรียนรู้ได้จากสิ่งรอบตัว

นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการประยุกต์องค์ความรู้ทางฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานสะอาด โดยทีมนักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์มีการศึกษาและพัฒนาวัสดุสำหรับระบบกักเก็บพลังงานและเทคโนโลยีแบตเตอรี่ รวมถึงการนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรและวัสดุจากแบตเตอรี่ที่เสื่อมสภาพกลับมาศึกษาและพัฒนาต่อยอด ซึ่งผู้เข้าร่วมงานจะมีโอกาสได้เรียนรู้และสัมผัสผลงานวิจัยเหล่านี้ภายในงาน พร้อมชี้ให้เห็นว่าวิทยาศาสตร์ไม่ใช่เพียงการหาคำตอบในห้องเรียน แต่เริ่มต้นจากการตั้งคำถาม การทดลอง และการค้นหาคำอธิบาย ซึ่งคำถามเล็ก ๆ ของเยาวชนในวันนี้อาจนำไปสู่นวัตกรรมสำคัญในอนาคต

งาน “สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ส่วนภูมิภาค ประจำปี พ.ศ. 2569 (KKU Science Week 2026)” จึงเป็นอีกหนึ่งพื้นที่สำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากห้องเรียน งานวิจัย และนวัตกรรมเข้าสู่การเรียนรู้ของเยาวชนและประชาชน เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมงานได้ทดลอง สัมผัส และค้นพบวิทยาศาสตร์ด้วยตนเอง พร้อมสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่มองเห็นบทบาทของวิทยาศาสตร์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

ขอเชิญชวนนักเรียน นักศึกษา ครู ผู้ปกครอง และประชาชน ร่วมเปิดโลกการเรียนรู้และสัมผัสประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์อย่างใกล้ชิดในงาน “สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ส่วนภูมิภาค ประจำปี พ.ศ. 2569 (KKU Science Week 2026)” ระหว่างวันที่ 17–19 สิงหาคม 2569 ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น แล้วพบกันในงาน KKU Science Week 2026